Telefony od nieznanych numerów, SMS-y o paczkach, których nikt nie zamawiał, oferty usług, z których nigdy nie korzystałeś. Skąd to się bierze? Jak wyjaśnia Engadget, numery trafiają do spamerów głównie przez sprzedaż danych, wycieki z serwisów i zwykły pech. Część z tych dróg da się jednak przynajmniej ograniczyć.
Skąd dzwoniący znają twój numer
Spora część niechcianych połączeń to kwestia przypadku. Czasem podajesz numer przy ważnym koncie, a serwis później pada ofiarą wycieku danych. Bywa też, że nielegalny automat po prostu wybrał twój numer losowo albo wyciągnął go z jawnych rejestrów, takich jak katalogi sądowe, akty własności nieruchomości czy dokumenty firmowe.
Największy udział mają jednak brokerzy danych. Informacje o użytkownikach są legalnie odsprzedawane dalej, gdy zakładasz konta, zapisujesz się do programów lojalnościowych, bierzesz udział w konkursach czy loteriach. Zgodę na to zwykle wyrażamy sami: albo jest warunkiem skorzystania z usługi, albo ginie wśród celowo mylących okienek do zaznaczenia, które klikamy w pośpiechu.
Trzecia droga to phishing. Numer można zostawić na fałszywej stronie logowania, w podejrzanym serwisie, w odpowiedzi na nieprawdziwe ogłoszenie o pracę albo przy instalacji udawanej aplikacji. Jeśli podałeś numer przy jakiejkolwiek rejestracji, jest spore prawdopodobieństwo, że został sprzedany.
Jak ograniczyć ryzyko
Telefony i przeglądarki mają wbudowane zabezpieczenia, na przykład ostrzeżenia przed niebezpiecznymi stronami czy rozszerzoną ochronę przed oszustwami bankowymi w Androidzie. Sporo zależy jednak od twoich nawyków:
- unikaj serwisów, których nie znasz lub które są zapchane reklamami,
- przed rejestracją sprawdź opinie i zgłoszenia oszustw dotyczące danej strony,
- ukryj numer w publicznych profilach,
- zakładaj tyle kont, ile naprawdę potrzebujesz,
- czytaj, które zgody zaznaczasz.
Jak sprawdzić, skąd wyciekł twój numer
Wskazówek jest kilka. Wpisz swój adres e-mail w serwisie Have I Been Pwned, by zobaczyć, czy powiązane z nim konto pojawiło się w wycieku danych. Możesz też wyszukać własny numer w Google, wpisując go w cudzysłowie. Być może okaże się, że gdzieś jest publicznie widoczny.
Co to oznacza w Polsce
Artykuł opisuje realia amerykańskie. Rejestr FTC, o którym mowa w tekście, to rozwiązanie działające w USA i nie obejmuje polskich numerów ani polskich telemarketerów. Mechanizm jest jednak ten sam: dane zbierane przy rejestracjach i konkursach krążą między firmami, a wycieki zdarzają się wszędzie.
W Unii Europejskiej masz dodatkowe narzędzia, które daje RODO. Możesz zapytać firmę, jakie dane o tobie przetwarza i skąd je ma, a także sprzeciwić się wykorzystywaniu numeru do marketingu bezpośredniego. Jeśli firma ignoruje twoje żądania, możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Warto też pamiętać, że marketing telefoniczny co do zasady wymaga zgody, więc przy zapisach do newsletterów, programów lojalnościowych i konkursów dobrze sprawdzać, na co dokładnie się zgadzasz.
Przy oszukańczych SMS-ach o rzekomych paczkach i dopłatach obowiązuje stara zasada: nie klikaj w linki i nie podawaj danych, a w razie wątpliwości sprawdź informację bezpośrednio u przewoźnika lub w swoim banku. Całkowicie uniknąć spamu się nie da, ale rozsądne podawanie numeru zdecydowanie zmniejsza jego skalę.
Źródło: Engadget – „How do spam callers get your number in the first place?”
