Studio Foster + Partners wspólnie z amerykańską pracownią Manica pokazało projekt Generali Stadium – nowej areny dla AC Milan i Interu, która ma zastąpić legendarne San Siro. Obiekt na 71,5 tys. widzów powstanie obok obecnego stadionu, który następnie zostanie rozebrany.

Konstrukcja jako fasada

Najbardziej charakterystycznym elementem budowli będzie prefabrykowana fasada nośna o wysokości około 60 metrów. Tworzą ją wydłużone betonowe podpory w kształcie litery X, połączone widocznymi złączami konstrukcyjnymi. Fasada ma podtrzymywać czaszę trybun oraz dwukrzywiznowy dach. Na górnych poziomach powstaną przestrzenie przypominające loggie, wentylowane w sposób naturalny.

Norman Foster podkreślił, że chodzi o hołd dla włoskiej tradycji inżynierskiej. Jak ujął to architekt: „Architektura i konstrukcja stają się jednym”.

Dwie „curve” i akustyka

Trybuny zaprojektowano wokół słynnych krzywych trybun za bramkami – północnej dla kibiców Interu i południowej dla fanów Milanu. Każda z nich pomieści po 11,7 tys. osób, a nachylenie wynosi 37 stopni. Kibice obu klubów będą siedzieć naprzeciw siebie, bliżej boiska niż na obecnym San Siro. David Manica, założyciel pracowni Manica, wyjaśnił, że projektanci zaczęli od doświadczenia kibiców, a nie od ikonicznego kształtu budynku.

Akustykę potraktowano jako jedno z głównych założeń. Geometria trybun ma wzmacniać doping wewnątrz stadionu, a jednocześnie ograniczać hałas przenikający na zewnątrz.

Ekologia i plan zagospodarowania

Stadion ma być w pełni elektryczny i neutralny węglowo w eksploatacji, a twórcy celują w certyfikat LEED Gold. Na dachu zaplanowano 27,5 tys. m² paneli fotowoltaicznych. Niskoemisyjny system prefabrykatów betonowych ma skrócić czas budowy i ograniczyć ilość odpadów. Całość wpisuje się w masterplan o powierzchni 281 tys. m², łączący przestrzenie publiczne, zieleń oraz strefy rozrywki i handlu. Prawa do nazwy należą do ubezpieczeniowego giganta Generali.

Oba kluby będą korzystać z dotychczasowego San Siro do czasu Euro 2032, współorganizowanego przez Włochy – na ten termin planowane jest ukończenie nowej areny. Wówczas stary stadion, otwarty w 1925 roku, zostanie zburzony.

Droga do rozbiórki

Plany budowy nowego obiektu pojawiły się w 2019 roku. Wcześniejszy projekt pracowni Populous, nazwany „Cathedral”, został zablokowany w 2023 roku przez regionalną komisję ds. dziedzictwa kulturowego Lombardii ze względu na wartość historyczną obecnego budynku. Rozbiórka stała się możliwa po tym, jak w październiku 2025 roku rada miasta po prawie 12-godzinnej debacie zatwierdziła sprzedaż stadionu klubom. Burmistrz Giuseppe Sala argumentował, że dzięki temu miasto nie zostanie z „ciężarem opuszczonej areny”, bo kluby rozważały budowę dwóch osobnych stadionów na obrzeżach.

Co to oznacza dla polskiego kibica

Dla Polski sprawa ma wymiar głównie sportowy i architektoniczny. Euro 2032 odbędzie się we Włoszech i w Turcji, więc nowy stadion w Mediolanie może stać się jednym z ważnych punktów turniejowej mapy dla kibiców podróżujących z Polski. Spór o los San Siro pokazuje też dylemat znany w wielu europejskich miastach: jak pogodzić ochronę zabytkowych obiektów z potrzebą nowoczesnych, dochodowych aren.

Foster + Partners pracuje równolegle nad projektem nowego stadionu Manchesteru United na 100 tys. miejsc, który architekt nazwał jednym z najbardziej ekscytujących projektów na świecie.

Źródło: Dezeen – „Foster + Partners unveils replacement for landmark San Siro stadium in Milan”